{"id":2560,"date":"2021-08-03T09:00:03","date_gmt":"2021-08-03T09:00:03","guid":{"rendered":"http:\/\/mojalasztownia.pl\/?p=2560"},"modified":"2021-08-03T09:00:03","modified_gmt":"2021-08-03T09:00:03","slug":"drugi-po-bogu-felieton-miry-urbaniak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mojalasztownia.pl\/?p=2560","title":{"rendered":"\u201eDrugi po Bogu\u201d FELIETON MIRY URBANIAK"},"content":{"rendered":"

\u201eWierno\u015b\u0107 jest najsilniejszym z wi\u0119z\u00f3w p\u0119taj\u0105cych samowol\u0119 ludzi i statk\u00f3w\u201d.<\/strong><\/p>\n

\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong>Joseph Conrad \u00a0Zwierciad\u0142o Morza<\/em><\/p>\n

<\/p>\n

Rytm \u017cycia na morzu wyznaczaj\u0105: wachta \u2013 miska \u2013 koja.<\/p>\n

Z rejs\u00f3w przywo\u017c\u0119 wspomnienia kapitan\u00f3w \u2013 pierwszych po Bogu, ale tak\u017ce kuk\u00f3w czyli kucharzy \u2013 drugich po Bogu. Jak s\u0105 wa\u017cni donosi historia \u017ceglugi, w kt\u00f3rej odnotowano bunty z powodu z\u0142ego jedzenia oraz kary dla kucharzy \u2013 wyrzucenie za burt\u0119. Kapitan mo\u017ce by\u0107 gorszy, ale kuk nie ma prawa. Bo jedzenie w rejsach odp\u0119dza t\u0119sknoty i smutki, przerywa monotoni\u0119 i integruje za\u0142og\u0119. Wi\u0119c co kiedy\u015b jadano? Wieki temu wo\u017cono na \u017caglowcach zwierz\u0119ta: kozy \u2013 dla mleka i mi\u0119sa, kury \u2013 dla mi\u0119sa i jaj, ale na st\u00f3\u0142 kapita\u0144ski. Kojec<\/p>\n

z kurami stawiano przed sternikiem, aby marynarze nie podkradali jajek. Kiedy zacz\u0119to przewozi\u0107 \u017cywno\u015b\u0107 w beczkach: suchary \u2013 marynarski chleb, mi\u0119so i ryby solone lub suszone, to oczywi\u015bcie po jakim\u015b czasie wszystko si\u0119 psu\u0142o czyli marynarz by\u0142 g\u0142odny.<\/p>\n

I wcale nie dzia\u0142o si\u0119 to wieki temu. Wspomnienia z rejsu pierwszego polskiego \u017caglowca LW\u00d3W<\/em> do Brazylii w 1923 r. to anegdoty zwi\u0105zane z jedzeniem, a przede wszystkim z panem S\u0142owikowskim nazywanym \u201ekukiem \u2013 cudotw\u00f3rc\u0105\u201d. Ch\u0142odni na \u017caglowcu oczywi\u015bcie nie by\u0142o, dewiz te\u017c nie za wiele, wi\u0119c zaopatrzenie trzeba by\u0142o wzi\u0105\u0107 na wielomiesi\u0119czny rejs z kraju. Dostarczono solone mi\u0119so w beczkach, ale okaza\u0142o si\u0119, \u017ce zamiast dobrej wo\u0142owiny s\u0105 same szyje. I tu fantazj\u0105 popisa\u0142 si\u0119 kuk. Z pod\u0142ych szyi potrafi\u0142 zrobi\u0107: bitki, kotlety i zrazy. Zamiast ziemniak\u00f3w by\u0142y p\u0142atki kartoflane z \u017co\u0142nierskich zapas\u00f3w, a skawalon\u0105 m\u0105k\u0119 rozbijano m\u0142otem. Ale i tak kuk piek\u0142 z niej \u015bwietny chleb. W magazynie \u017cywno\u015bciowym by\u0142a wilgo\u0107, wi\u0119c worki ze sztokfiszami, zacz\u0119\u0142y \u201ew\u0119drowa\u0107\u201d, a\u017c postanowiono wyrzuci\u0107 je za burt\u0119. Na brak robak\u00f3w nie narzekano, wi\u0119c przed obiadem wachta wystukiwa\u0142a je z rurek makaronu. Uczniowie przygotowali nawet \u201eWielk\u0105 Wystaw\u0119 Robak\u00f3w\u201d \u2013 z sentencj\u0105 \u201eNie ten robak straszny co si\u0119 go je, a dopiero ten gro\u017any, kt\u00f3ry nas zje.\u201d<\/p>\n

Fragment historii \u017ceglugi o g\u0142odzie przerobi\u0142am na w\u0142asnych plecach, a w\u0142a\u015bciwie \u017co\u0142\u0105dku.<\/p>\n

ZAWISZA\u00a0 CZARNY<\/em> \u00a0w rejs dooko\u0142a \u015bwiata (1989 \u2013 1990), wyp\u0142ywa\u0142 z \u201eprzytupem\u201d, a wraca\u0142 z bied\u0105. \u201eZa\u0142apa\u0142am si\u0119\u201d na bied\u0119 czyli pierwsze konsekwencje zmian ustrojowych i finansowych. Rejs do Gdyni zaczyna\u0142am w Kadyksie, gdzie zm\u0119czony sytuacj\u0105 problem\u00f3w \u017cywieniowych kuk spakowa\u0142 walizki i zszed\u0142 z pok\u0142adu. Jeden z za\u0142ogant\u00f3w podj\u0105\u0142 si\u0119 zast\u0119pstwa, ale tylko w pieczeniu chleba. Gotowa\u0107 musia\u0142a wachta kambuzowa. Pierwszy stres zacz\u0105\u0142 si\u0119 od stwierdzenia, \u017ce ko\u0144czy si\u0119 m\u0105ka, a w dodatku jej resztka chyba ma koleg\u00f3w, wi\u0119c chleb wychodzi\u0142 koloru grahama. Druga historia zwi\u0105zana jest z ostatni\u0105 \u201eSzko\u0142\u0105 pod \u017baglami\u201d na FRYDERYKU\u00a0 CHOPINIE<\/em>. Kiedy zacz\u0119\u0142o brakowa\u0107 pieni\u0119dzy<\/p>\n

na jedzenie \u2013 kuk u\u017cy\u0142 ostatecznego argumentu i na stole, w mesie za\u0142ogowej, wyl\u0105dowa\u0142y golonki. Nie zapomn\u0119 min m\u0142odzie\u017cy kiedy przygl\u0105dali si\u0119 sk\u00f3rze ze szczecin\u0105. Moje t\u0142umaczenie, \u017ce pod ni\u0105 jest smaczne mi\u0119so, sama uwa\u017ca\u0142am za \u015bmieszne – koszt semestru na \u017caglowcu by\u0142 parokrotno\u015bci\u0105 \u015bredniej pensji krajowej. Ale g\u0142\u00f3d robi swoje. Obrali ze sk\u00f3r golonki, skosztowali i nie wyrzucili mnie za burt\u0119<\/p>\n

Dzisiaj na du\u017cych \u017caglowcach s\u0105 ch\u0142odnie, a przede wszystkim – etatowi kucharze, ale wachta kambuzowa zawsze pomaga, cho\u0107by przy obieraniu ziemniak\u00f3w, kt\u00f3re jest rytua\u0142em.<\/p>\n

Z historii ZAWISZY CZARNEGO I<\/em> \u00a0jest opowie\u015b\u0107 o gen. Mariuszu Zaruskim, kt\u00f3ry by\u0142 \u017ceglarzem, taternikiem, ale przede wszystkim wojskowym i sw\u00f3j wojskowy rytua\u0142 cz\u0119sto miesza\u0142 w morskie obyczaje. Na pok\u0142adzie \u017caglowca ka\u017cd\u0105 chwil\u0119 wykorzystywa\u0142 do rozmowy z m\u0142odzie\u017c\u0105 wi\u0119c przychodzi\u0142 do za\u0142ogi, tak\u017ce kiedy obiera\u0142a ziemniaki i – odrywa\u0142 j\u0105 od pracy. Dzisiaj na ZAWISZY II <\/em>robi si\u0119 to prosto \u2013 pobudka, za\u0142oga wychodzi na pok\u0142ad, ka\u017cdy bierze no\u017cyk i obiera par\u0119 ziemniak\u00f3w.<\/p>\n

Na DARZE M\u0141ODZIE\u017bY<\/em> \u00a0jest 4. kucharzy \u2013 specjalist\u00f3w od zup, mi\u0119s, chleba i ciast, bo za\u0142oga liczy prawie 180 os\u00f3b, a wi\u0119c trzy razy dziennie wydawane s\u0105 posi\u0142ki na skal\u0119 wesel.<\/p>\n

Ziemniaki obiera wachta zasiadaj\u0105c w nocy na \u201ePl. Kaszubskim\u201d \u2013 miejscu znajduj\u0105cym si\u0119 pod pok\u0142adem, mi\u0119dzy szafkami student\u00f3w, a w Gdyni na ko\u0144cu ul. \u015awi\u0119toja\u0144skiej. Codziennie jest to 45 kg ziemniak\u00f3w. Co drugi dzie\u0144 piecze si\u0119 20 \u2013 30 bochenk\u00f3w chleba,<\/p>\n

2 razy w tygodniu ciasta: dro\u017cd\u017cowe, ale te\u017c sernik i szarlotk\u0119, a tygodniowo zu\u017cywane s\u0105<\/p>\n

4 kartony po 360 jaj. Dzisiaj pojawiaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce dania wegetaria\u0144skie, a na \u015bniadanie p\u0142atki. Poza tym dla wachty nocnej przygotowuje si\u0119 specjalne porcje. Nie ma wi\u0119c mowy o marynarskim g\u0142odzie \u2013 mo\u017ce o monotonii. Zreszt\u0105 DAR M\u0141ODZIE\u017bY<\/em> ma tak\u017ce inne obowi\u0105zki \u201ekulinarne\u201d. W portach pe\u0142ni rol\u0119 \u201eambasadora\u201d, wi\u0119c przygotowywane s\u0105 przyj\u0119cia, koktajle, oficjalne spotkania. A nawet, jak zdarzy\u0142o si\u0119 w Osace \u2013 japo\u0144ski \u015blub.<\/p>\n

W pe\u0142nieniu tej roli \u017caglowiec nie ma sobie r\u00f3wnego w \u015bwiecie.<\/p>\n

Na ZAWISZY CZARNYM<\/em> \u00a0nauczy\u0142am si\u0119 gotowa\u0107 ry\u017c na sypko \u2013 dla 50. os\u00f3b. Natomiast \u00a0nigdy nie zapomn\u0119 zapachu i smaku chleba z makiem upieczonego przez kuka w rejsie lodo\u0142amaczem PERKUN<\/em> \u00a0na Spitsbergen.<\/p>\n

A co pijano na dawnych pok\u0142adach? A to ju\u017c inna opowie\u015b\u0107, kt\u00f3ra na pewno nast\u0105pi.<\/p>\n

Mira Urbaniak<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eWierno\u015b\u0107 jest najsilniejszym z wi\u0119z\u00f3w p\u0119taj\u0105cych samowol\u0119 ludzi i statk\u00f3w\u201d. \u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Joseph Conrad \u00a0Zwierciad\u0142o Morza<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2561,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mojalasztownia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2560"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mojalasztownia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mojalasztownia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mojalasztownia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mojalasztownia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2560"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mojalasztownia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2560\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2562,"href":"https:\/\/mojalasztownia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2560\/revisions\/2562"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mojalasztownia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2561"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mojalasztownia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2560"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mojalasztownia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2560"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mojalasztownia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2560"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}